EKOSİSTEM EKOLOJİSİ #1
EKOLOJİK KAVRAMLAR

Ekosistem Ekolojisi – Ekolojik Kavramlar;

EKOSİSTEM EKOLOJİSİ

Ekosistemlerin yapısını ve işleyişini inceleyen ekolojinin alt dalıdır.

Ekoloji

→ Canlıların birbirleri ve çevreleri ile olan ilişkilerini inceleyen bilim dalıdır.
→ Ekoloji alanında incelemeler yapan bilim insanına ekolog denir.

Ekosistem

→ Belirli bir alanda yaşayan birbirleri ile etkileşim halinde olan canlı ve cansızlardan oluşan yaşam birliğine denir.

Biyosfer (Ekosfer)

→ Yeryüzünde canlıların yaşadığı alanların tümüne denir.

! Ekolojik birimler küçükten → büyüğe doğru
Tür ⇒ Popülasyon ⇒ Komünite ⇒ Ekosistem ⇒ Biyosfer

Ekolojik Organizasyon Basamakları

Tür
Ortak bir atadan gelen yapı ve işleyiş açısından benzer organlara sahip olan, aralarında gen alışverişi yapabilen ve çiftleştiklerinde verimli döller verebilen canlılara TÜR denir.

Popülasyon → TEK
Belirli bir bölgede yaşayan aynı türe ait bireylerin oluşturduğu topluluğa denir.
Örnek
Karadeniz’deki hamsiler

Komünite → ÇOK
Belirli bir bölgede karşılıklı ilişkiler içinde yaşayan tüm popülasyonların oluşturduğu topluluğa denir.
! Komünitede çok sayıda tür vardır. → Ekosistem → Biyosfer

Biyotop:
→ Komüniteyi oluşturan canlıların yaşamlarını devam ettirebilmek için ihtiyaç duyduğu coğrafik alana denir. => bu alan
→ Büyük ya da küçük olabilir. Komünitenin çeşitliliği tamamen ekolojik şartlara bağldır.

Ekoton:
→ İki farklı komünitenin kesiştiği bölgedir.
→ Bu bölgede tür çeşitliliği fazladır. !!

Habitat:
→ Bir türe ait bireylerin yaşamını en iyi şekilde sürdürebildiği doğal yaşam alanıdır.

Ekolojik Niş:
→ Bir canlının bulunduğu habitat içerisinde yaşamını sürdürebilmek için yapmak zorunda olduğu (beslenme, üreme, barınma) faaliyetlerdir.

Biyom:
→ Kendine özgü iklim özelliklerine ve canlı türlerine sahip büyük ölçekli kara ya da su ekosistemleridir.

! Canlıların habitatı değişmez. Ancak bir ekosistemde aynı habitatı paylaşan türler zamanla değişebilir.

Biyolojik Organizasyon
Hücre → Doku→ Organ → Sistem → Organizma (Karaçam) → Popülasyon → Komünite → Ekosistem → Biyom → Biyosfer

Popülasyon:
→ Toros Dağlarındaki karaçam bitkilerinin oluşturduğu topluluk

Komünite:
→ Toros Dağlarındaki karaçamlar, alageyikler, baykuşlar gibi canlı popülasyonları

Ekosistem:
→ Toros Dağlarındaki orman ekosisteminde tüm canlı ve cansız faktörler

Biyom:
→ Anadolu’daki iğne yapraklı orman biyomu

Biyosfer:
→ Dünya üzerinde canlıların yaşadığı alanların tümü

Ekosistem Ekolojisi – Ekolojik Kavramlar konusundan sonraki konu Abiyotik Faktörler dir.
Youtube deki Ekosistem Ekolojisi – Ekolojik Kavramlar videoma buradan gidebilirsiniz.

EKOSİSTEM EKOLOJİSİ #2
ABİYOTİK (CANSIZ) FAKTÖRLER

Abiyotik (Cansız) Faktörler;

Ekosistemde Canlıları Etkileyen Abiyotik Faktörler

1- Işık
2- Sıcaklık
3- İklim
4- Toprak ve mineraller
5- Su
6- pH

1 – IŞIK

→ Yaşam için gerekli olan enerjinin kaynağı güneşten gelen ışıktır. Bu nedenle ışık canlıya zarar verecek şiddette olmamalı ve canlılara miktar ve süre bakımından yetecek derecede olmalıdır.
→ Ortamdaki ışık miktarı azalırsa fotosentez yavaşlar ve tüketicilere daha az besin aktarılır.
→ Işığın yeryüzünde değişik oranlarda dağılımı mevsimlerin oluşmasında önemlidir.
→ Bitki ve hayvanların yeryüzündeki dağılımı açısından bir bölgenin ışık alma süresi ve şiddeti önemlidir. (Bitki → fotoperyodizm)

2 – Sıcaklık

→ Bitkilerin yıl içindeki çimlenme, çiçek açma, yapraklanma, meyve verme ve meyvelerin olgunlaşması gibi olaylara sıcaklığı doğrudan etkisi vardır.
→ Canlılardaki biyokimyasal ve fizyolojik faaliyetler üzerinde etkili olan önemli bir faktördür.
→ Güneşten gelen ışınların etkisiyle atmosfer ısınır. Bu da iklimsel değişimlerin oluşmasını sağlar.
→ Hayvanların dış görünüşlerinin etkilenmesi, metabolizma olaylarının değişebilmesi, kış uykusu, göç etme gibi birçok faaliyette sıcaklığı doğrudan etkisi vardır.

!!! BİL !!!
→ Düşük sıcaklık deride melanin pigmenti üretimini azaltır. Bu nedenle, soğuk bölgede yaşayan hayvanlar, sıcak bölgelerde yaşayan ırklarına göre daha açık renklidirler.

3 – İklim

→ Uzun bir zaman aralığı içinde, belirli bir bölgede etkin olan atmosfer koşullarına iklim denir.
→ İklimi inceleyen bilim dalına klimatoloji denir.
→ İklim çeşitliliğinin olması biyolojik çeşitliliğin artmasına neden olur.

⇒ Komüniteyi etkisi altına alan büyük iklim katmanına makroklima denir.
⇒ Belirgin küçük bir alandaki küçük iklim katmanlarına mikroklima denir.
Örnek: Ağaçların altında kalan alanlar.

→ Sıcaklık, nem, yağış, hava hareketleri, rüzgar, bitki örtüsü gibi unsurlar iklimi etkiler. Buna bağlı olarak da canlıların yaşam şartlarını belirler.

4 – Toprak ve Mineraller

→ Kayaçların; yağmur, kar, rüzgar ve sıcaklık gibi etkenlerle parçalanması ve değişime uğraması sonucu uzun zamanda oluşan yapıya toprak denir.
→ Toprakta yaşayan ayrıştırıcı canlılar toprağı ve buna bağlı olarak da bitki örtüsünü zenginleştirir.
→ Toprak canlılara yaşama ortamı ile inorganik besin sağlar.
→ Toprağın katmanlarına horizon denir.
→ Toprağın mineral zenginliği, gözenekli oluşu, su tutma kapasitesi ve tanecik büyüklüğü gibi özellikler toprağın verimliliğini etkiler.
→ Toprağın mineral eksikliğini tamamlayabilmesi için bazı zamanlar bitkilerin ekimi yapılmadan dinlendirilmesi gerekir. Bu olaya nadasa bırakma denir.

5 – Su

→ Yeryüzünün büyük bir kısmı sularla kaplı olduğu için su yaşam için çok önemli bir faktördür.
→ Dünyamızın %70’i sularla kaplıdır. Bu suların %95’i tuzlu, %5’i tatlı sudan oluşur.
→ Besinlerin sindirimi (hidroliz), enzimlerin çalışması, fotosentez, kemosentez, topraktaki minerallerin bitki kökleri tarafından alınmasında, sıcaklığın dengelenmesinde, terlemede, hayvanların yaşamlarına devam etmesinde… çok önemli bir faktördür.
→ Atmosferdeki su buharının çeşitli madenlerle yoğunlaşarak yeryüzüne düşmesine yağış denir.
✩ Yağışın az olduğu yerlerde daha çok tek yıllık otsu bitkiler olurken, çok olduğu yerde ormanlar gelişir.

6 – pH

→ Sulu çözeltilerin asitlik – bazlık derecelerine pH denir. !!
→ Organizmaların hücresel faaliyetleri, enzimatik aktiviteleri ve biyokimyasal olayları üzerinde en iyi yaşamlarını sürdürebildikleri bir pH aralığı vardır. Bu nedenle pH çok etkili bir faktördür.

⇒ Bilinçsizce kullanılan gübreler
⇒ Asit yağmurları
⇒ Kimyasal atıklar
⇒ Tarım ilaçları
⇒ Çöp ve kanalizasyon atıkları
pH değişimlerine neden olur.

NOT !
→ Her canlı türünün uyum gösterebildiği ve tolerans sınırları ölçüsünde bulundukları ortamlarda yaşayabildiği alanlar vardır.
→ Tolerans sınırı (aralığı): Çevresel faktörlere uyum gösterilebilen minimum ve maksimum aralıktır.
→ Canlıların tolerans aralığı içinde en iyi gelişebildikleri, en yüksek düzeyde ürün verdiği alana optimum alan denir.

Abiyotik (Cansız) Faktörler konusundan sonraki konu Biyotik Faktörler dir.
Youtube deki Abiyotik (Cansız) Faktörler videoma buradan gidebilirsiniz.

EKOSİSTEM EKOLOJİSİ #3
BİYOTİK FAKTÖRLER

Biyotik (Canlı) Faktörler;

Ekosistemde Canlıları Etkileyen Biyotik (Canlı) Faktörler

→ Üreticiler (Ototroflar)
→ Tüketiciler (Heterotrof)
→ Ayrıştırıcılar (Saprofit)

! Fotosentetik canlılar ışık enerjisini kullanarak organik besin üretirler (Bazı bakteriler, bazı protistalar, bitkiler ve algler).
! Kemosentetik canlılar inorganik maddeleri oksitler ve besin üretir (Nitrit, nitrat, demir, kükürt bakterileri…).

Üreticiler

→ İnorganik maddelerden organik madde sentezleyip kendi besinini kendi üreten canlılardır.
→ Besin zincirinin ilk basamağını oluştururlar.
→ Fotosentetik ve kemosentetik canlılar örnektir.
→ Tüketicilerin besin ve oksijen kaynağıdırlar.
→ Toprağın üst bölümlerine tutunarak erozyonu önler ve toprağı zenginleştirirler.
→ Ayrıca atmosferin O2 ve CO2 dengesini korurlar.

Tüketiciler

→ Besinleri bulundukları ortamdan hazır olarak alırlar.
→ Birçoğu holozoik (katı) beslenir.
→ Hayvanların çoğu, mantarların tamamı, bakteri ve protistaların çoğu bu gruptadır.

Besin kaynaklarına göre 3 grupta incelenirler:

⇒ Birincil Tüketici → Otçul (Herbivor)
⇒ Sadece üreticilerle beslenirler.

⇒ İkincil Tüketici → Hem ot hem et (Omnivor)
⇒ Üretici ve birincil tüketicilerle beslenirler.

⇒ Üçüncül Tüketici → Etçil (Herbivor)
⇒ Hem birincil hem de ikincil tüketicilerle beslenirler.

Ayrıştırıcılar

→ Organik atıkları parçalayarak inorganik maddelere dönüştüren canlılardır.
→ Bu canlıların faaliyetleri sonucunda maddeler yeniden üreticilerin kullanacağı forma dönüşür.
→ Böylece doğadaki organik kirlilik önlenir.
→ Saprofit olarak da adlandırılırlar.
→ Bazı bakteri, mantar ve omurgasız hayvanlar örnektir.
→ Madde döngülerinde çok önemlidirler.

! Üreticiler → Birincil Tüketiciler → İkincil Tüketiciler ⇒ “AYRIŞTIRICILAR”

Biyotik (Canlı) Faktörler; konusundan sonraki konu Canlılarda Beslenme Şekilleri dir.
Youtube deki Biyotik (Canlı) Faktörler; videoma buradan gidebilirsiniz.

EKOSİSTEM EKOLOJİSİ #4
CANLILARDA BESLENME ŞEKİLLERİ

Canlılarda Beslenme Şekilleri;

Ototrof Beslenme

→ Fotototrof Beslenme
→ Kemoototrof Beslenme

Heterotrof Beslenme

→ Holozoik Beslenme
• Otçul (Herbivor)
• Etçil (Karnivor)
• Hem otçul hem etçil (Omnivor)
→ Çürükçül Beslenme

Hem Ototrof Hem Heterotrof Beslenme

Ototroflar (Üreticiler)

→ İnorganik bileşiklerden kendi organik maddelerini üretebilen canlılardır.
→ Bütün ototrof canlılar ekosistemin üretici basamağını oluştururlar.

Kullandıkları enerji çeşidine göre 2’ye ayrılırlar.

Fotosentetik Ototroflar
→ Organik madde sentezi için ışık enerjisini kullanan, klorofili olan canlılardır.
Örnek: Fotosentetik bakteriler, yeşil bitkiler, algler.

Kemosentetik Ototroflar
İnorganik maddelerin oksidasyonundan elde ettikleri kimyasal enerji ile organik madde sentezleyebilen canlılardır.
Örnek: Nitrit, nitrat, demir ve kükürt bakterileri…

Heterotrof (Tüketici)

→ Organik besinlerini dışarıdan hazır alan canlılardır.
→ Holozoik ve saprofit beslenenler olmak üzere 2’ye ayrılırlar.

Saprofit (Çürükçül Beslenme)

→ Ölü bitki ve hayvanlardaki organik madde ve atıkları parçalayarak inorganik maddelere dönüştürürler.
→ Sindirim enzimlerini hücre dışına göndererek bunu yaparlar.

Holozoik (Katı beslenme)

→ Besinlerini büyük ve katı parçalar halinde alırlar. Tükettikleri besinlere göre 3’e ayrılırlar.

Otçullar (Herbivor)

→ Sadece bitkisel beslenenler

Hem Otçul Hem Etçiller (Omnivor)

→ Hem bitkisel hem de hayvansal beslenenler

Etçiller (Karnivor)

→ Sadece hayvansal beslenenler

Hem Ototrof Hem Heterotrof

→ İnorganik maddeleri kullanarak organik madde sentezleyebilen ve dışarıdan hazır olarak organik madde alabilen canlılardır.

Öglena; kloroplasta sahip bir canlıdır. Ortamda yeterli ışık olduğunda fotosentez yaptığı için ototrof, ışık yetersizliğinde besinini dışarıdan hazır aldığı için heterotrof kabul edilir.

Böcekçil Bitkiler; Azot içeriği bakımından fakir topraklarda yaşar. Yakaladıkları böcekleri sindirerek azot ihtiyaçlarını karşıladıkları için heterotrof, fotosentez yaparak besin ürettikleri için de ototrofturlar.
Örneğin; Sinek kapan bitkisi…

Canlılarda Beslenme Şekilleri konusundan sonraki konu Madde ve Enerji Akışı dır.
Youtube deki Canlılarda Beslenme Şekilleri videoma buradan gidebilirsiniz.

EKOSİSTEM EKOLOJİSİ #5
MADDE VE ENERJİ AKIŞI

Madde ve Enerji Akışı;

Güneş
↓
Üreticiler → ısı
↓
Birincil Tüketiciler → ısı
↓
İkincil Tüketiciler → ısı
↓
Üçüncül Tüketiciler → ısı
↓
Ayrıştırıcılar

⇒ Ekosistemde madde ve enerji akışının dengeli ve düzenli olması üretici, tüketici ve ayrıştırıcı canlılar ila sağlanır.
! Beslenme basamağından diğerine besin akışı sırasında her basamakta toplam biyokütle ve depolanan enerji miktarı azalır.
⇒ Üreticiler güneş enerjisini kullanarak besin sentezler. Üreticiler ile beslenen 1’incil tüketiciler besin ve enerji elde eder. Bu şekilde 2’nciller 1’incilleri, 3’üncüller de 2’ncilleri kullanır. Döngüdeki tüm canlıların atıkları ve ölü kalıntıları ayrıştırıcılar tarafından tekrar döngüye kazandırılır.

Besin ve enerjinin üreticilerden tüketicilere doğru iletilmesine BESİN ZİNCİRİ denir.
Besin zincirinde beslenme ilişkilerini göstere her basamağa TROFİK DÜZEY denir.

III’üncül Tüketiciler → 4. Trofik Düzey
II’ncil Tüketiciler → 3. Trofik Düzey
I’incil Tüketiciler → 2. Trofik Düzey
Üreticiler → 1. Trofik Düzey
(detaylar ve örnekler videoda)

✩ Besin piramidinde üreticinden son tüketiciye doğru gidildikçe;
• Birey Sayısı
• Biyokütle
• Aktarılan Enerji
AZALIR

• Enerji Kaybı
• Zehirli Madde Birikimi
• Genellikle Vücut Büyüklüğü
ARTAR

! BİLMEZSEN OLMAZ !
✩ Besin piramidinde her trofik düzeyde enerjinin %10’u bir üst basamağa aktarılır. Enerjinin akışı da tek yönlü (üreticiden -> tüketiciye) gerçekleşir.
(detaylar ve örnekler videoda)

✩ Her beslenme basamağındaki canlıların toplam organik madde ağırlığına BİYOKÜTLE denir. biyokütlenin yukarı doğru çıkıldıkça azalmasının nedeni metabolik faaliyetler ile enerji dönüşümleridir.
✩ Ekosisteme dışarıdan giren yabancı türlerin bazıları hızla çoğalarak geniş yayılış gösterir. Bunlara İSTİLACI TÜR denir.
(detaylar ve örnekler videoda)

✩ Besin ağında bulunan ve tüm ekosistem üzerinde etkili olan türlere KİLİT TAŞI tür denir. Bu türlerden herhangi birinin yok olması tüm basamakları olumsuz yönde etkiler.

Madde ve Enerji Akışı konusundan sonraki konu Madde Döngüleri dir.
Youtube deki Madde ve Enerji Akışı videoma buradan gidebilirsiniz.

EKOSİSTEM EKOLOJİSİ #6
MADDE DÖNGÜLERİ

Madde Döngüleri;

Maddelerin ekosistem içerisinde dolaşmasına madde döngüsü denir.
→ Su Döngüsü
→ Karbon Döngüsü
→ Azot Döngüsü

SU DÖNGÜSÜ

Buharlaşma ve yoğunlaşma gibi olaylarla suyun yeryüzü ile atmosfer arasındaki hareketidir.
(detaylar ve örnekler videoda)

KARBON DÖNGÜSÜ

CO₂ (Atmosferde)
Fotosentez / kemosentez
Solunum
Üretici → Besin → Tüketici → Ayrıştırıcı
Fosilleşme
→ Petrol
→ Kömür
→ Doğal gaz
→ Kireç Taşı
(detaylar ve örnekler videoda)

! NOT !
Fotosentez ve kemosentez CO₂ tüketen olaylardır. Solunum ve yanma CO₂ üreten olaylardır.

⇒ Fotosentez ya da kemosentez ile atmosferin karbon kaynağını oluşturan CO₂, organik bileşiklerin yapısına katılır. Üretilen besin aracılığıyla karbon besin zincirindeki canlılara aktarılır. Ve besin zincirindeki bu canlıların solunumu sonucunda CO₂ tekrar atmosfere verilir.
⇒ Hayvansal ve bitkisel atıkların uzun zaman sonucunda toprakta kalması ile fosil yakıtlar oluşur. Bunların da yanması ile CO₂ atmosfere geri dönmüş olur.

AZOT DÖNGÜSÜ

Atmosferdeki Azot (N₂)

• Şimşek ve Yıldırım
↓
• Toprak Bakterileri
• Rhizobiom Bakterileri
• Siyanobakteriler
↓
Havanın serbest azotunu tutar ve toprağa kazandırırlar.
↓
Üreticiler
↓
Tüketiciler
↓
Saprofitler
↓
NH₃ (Amonyak) → Nitrit Bakterileri → NO₂ (Nitrit) → Bitrat Bakterileri → NO₃ (Nitart)
DENİTRİFİKASYON
(detaylar ve şekil videoda)

✩ Canlılar yaşamlarını sürdürebilmek için azota ihtiyaç duyarlar. (Azot, canlıların vücutlarında vitamin, protein ve nükleik asitlerin yapısına katılır.)
✩ Bitkiler azotu, topraktan azot tuzu şeklinde alabildiği gibi, baklagillerin köklerinde bulunan azot bağlayıcı bakterilerle de (rhizobiom bakterileri) alabilir.
✩ Siyanobakteriler (mavi – yeşil algler), toprak bakterileri, şimşek ve yıldırım gibi olaylar ile atmosfer azotu tutularak toprağın azot bakımından zenginleştirilmesi sağlanır.
✩ Hayvanlar azot ihtiyacını besin zinciri aracılığıyla karşılar.

!!! PÜR DİKKAT DİNLE !!!
→ Saprofit canlılar bitki ve hayvan ölüleri ve organik atıkları parçalayarak NH₃, CO₂ ve H₂O’ya dönüştürürler.
⇒ NH₃ zehirlidir. Nitrifikasyon basamağında görev alan nitrit ve nitrat bakterilerinin kemosentez yapması ile bu madde zehirsiz azota dönüştürülür. ! Yani nitrifikasyon olayı toprak verimini artırır.
→ Toprakta biriken NO₃ (nitrat) tuzları denitrifikasyon bakterileri ile atmosferin azotuna dönüştürülür. Bu olaya denitrifikasyon deniz.
! Bu olay toprak verimini azaltır.

NH₃ → NO₂ (nitrit) → NO₃ (nitrat)
NİTRİFİKASYON

Toprağın azot ihtiyacı endüstriyel olarak üretilen suni gübrelerle giderilir.

Madde Döngüleri konusundan sonraki konu Güncel Çevre Sorunları dır.
Youtube deki Madde Döngüleri videoma buradan gidebilirsiniz.

EKOSİSTEM EKOLOJİSİ #7
GÜNCEL ÇEVRE SORUNLARI

Güncel Çevre Sorunları;

HAVA KİRLİLİĞİ

İnsan sağlığına zarar verebilecek maddelerin atmosferde birikmesine hava kirliliği denir.

Çeşitli nedenlerle atmosferde oranı artan kirletici gazların etkisiyle
→ sera etkisi ve küresel ısınma
→ asit yağmurlarının oluşması
→ ozon tabakasında incelme

Sera Etkisi

Atmosferde oranı artan bazı gazlar, atmosferin daha fazla ısı tutmasına neden olur. buna sera etkisi denir.

Atmosferde bazı gazların artışı → Sera Etkisi → Küresel Isınma
⇒ Canlıların besin zincirinin bozulması
⇒ Yağış ve doğal afetlerin artması
⇒ Çölleşmenin artması
⇒ Yer altı sularının azalması
⇒ Buzulların erimesi ve denizlerin yükselmesi

Küresel Isınma

Atmosferde sera etkisi yapan gazların miktarının artması sonucu dünyanın ortalama sıcaklığının artmasına denir.

Asit Yağmurları

Fosil yakıtların yakılması sonucu atmosfere verilen kükürt ve azot içeren gazların çeşitli tepkimelere girmesi sonucu asitli bileşikler oluşur. Bu bileşiklerin yeryüzüne dönmesine asit yağmurları denir.

→ Asit yağmurları sonucunda; toprak fakirleşir, bitkiler zarar görür, insanlarda zehirlenme ya da kanser görülebilir.

Ozon Tabakasının İncelmesi

→ Ozon (O₃), oksijen atomunun atmosferin 10 – 50 km yukarısında birikmesiyle oluşan bir tabakadır. Bu tabaka yeryüzünü ve canlıları Güneş’ten gelen UV ışınlarının zararlı etkilerinden korur.
→ Ozon en fazla troposfer ve stratosfer tabakalarında bulunur.
→ Klima, buzdolabı, plastik malzemeler ve deodorantlar ozon tabakasının incelmesine neden olur.
→ Bunun sonucunda; Güneş yanıkları, cilt kanserleri, katarakt, astım, bronşit gibi hastalıklara neden olur. Ayrıca küresel ısınmaya da sebep olur.

Su Kirliliği

→ Su kaynaklarının, kirletici etmenler tarafından yapısının bozulmasına su kirliliği denir.
→ Kirlenen su kaynaklarının, su kaynaklarında bulunan doğal canlılarla temizlenmesine otobiyolojik temizleme denir.
→ Evsel ve endüstriyel atıkların sulara karışmasıyla azot ve fosfor miktarında artış olur. Bu artışla siyanobakteri ve alglerin hızla üremesiyle suyun rengi değişir ve suyun alt kısmına ışık geçemez.

→ Organizmalar ölmeye başladıkça sudaki O₂ ve berraklık azalır, O₂’siz ortamda üreyen canlı sayısı artar. Bu olaya ötrofikasyon denir.

Toprak Kirliliği

Toprağın yapısını bozacak, verimliliğini azaltacak tüm durumlara toprak kirliliği denir.

Nedenleri
→ Hava ve Su Kirliliği
→ Tarım İlaçları ve Gübreler
→ Tıbbi Atıklar
→ Evsel Atıklar
→ Asit Yağmurları
→ Plansız Kentleşme
→ Nüfus Artışı

Ses Kirliliği

Çeşitli faktörlerin etkisiyle ortamda normalden daha fazla ses bulunmasına (65 dB üstü) ses kirliliği denir.
Fizyolojik ve psikolojik sonuçları olabilir.

Nedenleri
→ Trafik
→ Sanayileşme
→ Hızlı nüfus artışı
→ Plansız kentleşme

Radyoaktif Kirlilik

→ Radyoaktif maddelerin yüksek enerjili ışınlar yayarak canlılara zarar vermesiyle oluşur.
→ Etkisi uzun süreli olur.
→ Radyoaktif maddelerin kullanımı kontrol altında olmalıdır. Çünkü yüksek enerjili ışınlar DNA’da kimyasal bağların kopmasına sebep olur (Mutasyon).

Güncel Çevre Sorunları konusundan sonraki konu Ekolojik, Karbon ve Su Ayak İzi dir.
Youtube deki Güncel Çevre Sorunları videoma buradan gidebilirsiniz.

EKOSİSTEM EKOLOJİSİ #8
EKOLOJİK – KARBON – SU AYAK İZİ

Ekolojik – Karbon – Su Ayak İzi;

Ekolojik Ayak İzi

→ Bir kişi ya da bir topluluk için kullanılan kaynakların üretilmesi ve oluşan atığın giderilmesi için gereken coğrafik alana ekolojik ayak izi denir.
! Yakın gelecekte insanlar; beslenme, barınma, su gibi birçok problemi yaşamamak için daha küçük ekolojik ayak izine sahip olmalıdır.

Karbon Ayak İzi

→ Kurum veya bireylerin; ulaşım, barınma, elektrik tüketimi vb. tüm yaşamsal faaliyetlerinde atmosfere verilen toplam CO₂ ve diğer sera gazlarının salınım miktarına karbon ayak izi denir.
→ Türkiye’de karbon ayak izinin büyük payı elektrik ve sanayi ile oluşmaktadır.

Su Ayak İzi

→ Birey ya da topluluk tarafından kullanılan her mal ve hizmetin üretilmesi için gereken toplam tatlı su hacmine su ayak izi denir.
→ Yaşam alanımızın her basamağında su tüketimine dikkat edilmeli ve tüm ayak izleri gibi su ayak izimizi de küçültmeliyiz.

Ekolojik – Karbon – Su Ayak İzi konusuyla birlikte 10. Sınıf Biyoloji ve  TYT Biyoloji yi bitirmiş oluyoruz. Sonraki konu 11. Sınıfın 1. ünitesi olan AYT Biyoloji nin ilk ünitesi Sinir Sistemi dir.
Youtube deki Ekolojik – Karbon – Su Ayak İzi videoma buradan gidebilirsiniz.